Wild slaand om mij heen word ik tegen de ochtend wakker. Gelukkig blijven mijn zussen links en rechts van mij doorslapen. Wij sliepen vroeger in 1 groot bed en ik sliep in het midden. Wat was er gebeurd in mijn droom zo’n 55  jaren terug in de tijd ? Mijn moeder is toch niet echt weggegaan he? Ik was de vorige dag een beetje vervelend en mijn moeder dreigde dan, dat ze weg zou gaan. Wij als kinderen moesten goed luisteren, vooral als onze vader ook nog eens maanden op zee zat voor zijn werk bij de Koninklijke Marine.

Voor het slapen gaan, maar ook vaak overdag, vertelde mijn moeder over haar jeugd en over de mooie sagen en legenden uit de Molukken en het eiland Java, waar zij geboren was, toen de oorlog daar ook uitbrak. Zij kon enkele jaren dus niet naar school gaan en zij heeft dat altijd als een gemis ervaren. Wij moesten daarom extra ons best doen nu wij in Nederland woonden en de kans hadden om verder te leren en jezelf te ontwikkelen.

Batu badaong222

Batu badaong, het verhaal van een moeder, die alleen de zorg droeg over twee kinderen. De jongen en het meisje waren ongehoorzaam, zij luisterden slecht, hielpen niet mee met opruimen. In plaats daarvan speelden zij liever, wat ik mij ook best goed kon voorstellen!

Wanhopig riep de moeder af en toe uit: Als jullie zo doorgaan, kan ik beter weggaan en niet meer terugkomen. Ik ga wel naar die steen met bladeren toe en vraag of die mij weghaalt door mij op te eten! De kinderen werden dan doodsbang en zeiden dan dat ze zouden luisteren. Toch blijven de kinderen ongehoorzaam en huilend verdwijnt hun moeder en komt niet meer terug!

Verschrikkelijk vond ik dat verhaal, wat een afschuwelijk einde. Zo stout waren wij toch ook niet weer, dus waarom steeds die dreiging en bangmakerij. Ik vond het chantage.  Volgens de molukse cultuur gaat het om eerbied voor je ouders, de natuur en het leven. Maar die dreiging dan, vroeg ik.

En toch, toch maakt dit verhaal nog steeds diepe indruk op Molukkers, zeker als je het koppelt aan het lied, dat erbij gezongen wordt. Het meeslepende geluid van de violen, het gehuil en de verdrietige stem die zingt. Klik hier om het lied te beluisteren.

Raar maar waar, Batu badaong past dus goed in het thema van de Kinderboekenweek 2015: beetje eng, maar toch ook spannend en mooi!

Dit verhaal heb ik ook voorgelezen aan mijn kleinkinderen en natuurlijk ook het lied erbij gezongen. Ik las daarna dan ook de bewerking van Roshni Tahapary voor uit haar verhalen- en gedichtenbundel: Poep aan mijn laars. Hier staan dan ook de bevrijdende woorden in:

Oma, hoeveel moeders zijn verdwenen?
Sst, geloof me, echt niet één
Maar ’t is wel een eng verhaaltje
Van die batu, grote steen.

Samen met z’n allen tijdens de kinderboekenweek naar de avondopening van de boekhandel in Voorschoten was altijd een feest. Daar mochten wij dan een gouden boekje uitkiezen, waar mijn moeder dan uit ging voorlezen. Of wij  deden om de beurt ons best om ook zelf te lezen en voor te lezen aan de anderen. Die uurtjes vergeet je nooit meer. Op de lagere school leerden wij lezen met het leesplankje: Aap noot mies. Ik vond het altijd een sport om heel snel de letters uit het donkerrode blikken letterdoosje te halen en te leggen bij de bijbehorende plaatjes op het leesplankje.

De les- en leesboekjes van Ot & Sien hoorden ook bij de lesmethode. Ik verslond alle boekjes keer op keer en droomde dan dat ik een broertje had net als Ot. De schijver van de verhalen was Hindericus Scheepstra. Hij  romantiseerde het gezinsleven in de verhalen, in werkelijkheid was het leven in Drenthe zwaar, moeilijk met veel armoede.  Daar vind je in de boekjes niets van terug. Ik had daar geen boodschap aan, ik genoot van de avonturen van Ot & Sien en hun leven in en om het huis en op school.

In die jaren bleven onze ouders ons verhalen vertellen en liedjes uit hun geboorteland zingen. Mijn vader speelde, als hij thuis was, gitaar en mijn moeder de ukelele (heel klein gitaartje) Tot ons repertoire hoorden de typische molukse volksliedjes: Bulan pakai pajong (de maan heeft een paraplu op), Nina bobo (slaapliedje), waktu hudja sore sore (als het regent tegen de avond).

Mijn moeder leerde ons ook de molukse dansen als de menari lengso (zakdoekendans) en de menari liling (kaarsendans). Mijn zusje en ik hebben tijdens onze lagere schoolperiode dans- en zanguit-voeringen gegeven in alle klassen. Dit gebeurde gewoon tijdens de lessen en wij vonden het prachtig om te doen.

Een sprong naar de jaren ’70 van de vorige eeuw. Mijn zoon werd geboren als 3e generatie Molukker in Nederland. Het waren roerige tijden voor ons: bezettingen, kapingen, Molukkers werden ook op zichzelf teruggeworpen. Wat doen we hier, het verblijf duurde langer dan gedacht. Er moest een knop om. Mijn motto werd en is: zolang ik hier ben, doe ik mee in de Nederlandse maatschappij.

Wij woonden 3 hoog ergens in de Pijp in Amsterdam met veel plezier. Er verschenen 2 leuke kinderboeken: Wiele wiele stap (1977) en Stappe stappe step (1979) van Miep Diekman met fraaie illustraties van The Tjong King. Allemaal net even anders dan de geijkte prenten- en kleuterboeken. Er is een hoofdstuk, waar papa thuiskomt. Je hoort hem de trappen oplopen in het trappenhuis en mijn zoon vond het dan enig om met hulp van mij de voordeur ineens open te gooien en papa te laten schrikken! Favoriete boekjes van mijn zoon als peuter waren: De wijze boom krijgt vrienden, de wijze boom en de vissen, de wijze boom en de konijntjes, de wijze boom wordt gered van Ian Page en later De zoon van de woordbouwer van Frank Herzen. De serie De wijze boom vertelt het verhaal van de oude wijze boom en van mensen en dieren, hoe zij met elkaar moeten omgaan. Het boek van Frank Herzen maakte diepe indruk, omdat hier een jongen van 14 uit Betonstad op reis wordt gestuurd door zijn vader om zijn ‘levensleertijd’ af te ronden. Dit leverde vele avonden spannende voorleesmomenten op en het boek is enkele keren van begin tot eind (voor)gelezen.

Nu heeft mijn zoon zelf kinderen en hij en zijn vrouw lezen hun kinderen elke avond met plezier voor. Ook zij maken mee, dat hun kinderen zelfs voor het slapen gaan ook nog zelf willen lezen, dus de ouders worden voorgelezen! Wat een luxe.

Mijn kleinkinderen zijn inmiddels ook groter en komen zelf met boeken aandragen, waaruit ik mag voorlezen. Boeken over piraten, draken, dinosaurussen en  …. Superjuffie.

Mijn boeken Top 5 voor kinderen:

  1. Ena en de vissen / Ada Lilipaly-De Voogt
  2. Sagorups en zoute drop / Corien Oranje
  3. Wereldverhalen in Nederland (diverse auteurs)
  4. De Hemelvrouw : wereldsprookjes voor groot en klein (diverse verhalenvertellers)
  5. Poep aan mijn laars / Roshni Tahapary

Ellen Hitipeuw-Palyama, 63 jaar en oma van Yasmine (7 jaar) en Raphaël (5 jaar)

Ook deze boeken passen in het thema van de Kinderboekenweek 2015: raar maar waar
De Boeken Top 5 is te vinden in de bibliotheek MoluksKennisCentrum Houten (bMKC Houten): www.molukskenniscentrum.com  of blader in de online catalogus: http://miks.auralibrary.nl/auraic.aspx